Nedavna godišnjica Dana primirja u Prvom svetskom ratu prilika je da se setimo da su i Česi bili u sastavu srpske vojske. Po Austrougarskoj objavi rata potomci onih kojima je Srbija pružala gostoprimstvo od sredine devetnaestog veka obukli su uniforme, stavili šajkače na glave i sa oružujem u rukama počeli da se bore za slobodu […]
Nastavite čitatiU srpskom narodu, i ranije, a i danas, Franja Zah je anonimna ličnost. On lično, tokom svog života, u Srbiji je našao drugu domovinu, kojoj je pomagao da u teškim vremenima pokrene svoj politički, vojni i kulturni zamajac. Zaha su svojevremeno veoma cenili vladari i državnici Srbije. Zbog iskrenosti, velikog iskustva i svestranog obrazovanja, u […]
Nastavite čitatiUbrzo nakon povratka na vlast 1860. godine, Miloš Obrenović je uvideo problem vojnog organizovanja i obrazovanja koji je nastao odlaskom Zaha, pa ga je ponovo pozvao da preuzme rukovođenje Vojnom akademijom. Zah je to prihvatio, ali pod čvrstim pisanim garancijama, koje su mu date. Tako se Zah vraća na čelo Vojne akademije 01. juna 1860. […]
Nastavite čitatiBoravak Franje Zaha u Srbiji može se podeliti na pet perioda, (1) 1843. do 1848. godine, (2) 1849. do 1859. godine, (3) 1860. do 1868. godine, (4) 1868. do 1876. godine i (5) 1878. do 1883. godine. Uticaj Zaha na državotvornu politiku posebno je vezan za dva perioda, prvi i treći. Taj uticaj je ispoljen […]
Nastavite čitatiOd početka 19. veka, velikim delom poljskog političkog prostora dominirali su oni koji su svoje aktivnosti obavljali van zemlje, kao emigranti. Nakon neuspeha Novembarskog ustanka 1830 -1831. godine, došlo je do najveće emigracije Poljaka. Među prognanima bili su predstavnici poslednje vlade Poljske, zatim vojnici i oficiri ustanka, umetnici i članovi Sejma Kongresa Poljske. Većina političkih […]
Nastavite čitatiU tekstovima koji objašnjavaju kako su nastali najstariji eksponati u Institutu za sudsku medicinu Medicinskog fakulteta u Beogradu po pravilu se pominje jedno ime – dr Eduard Mihel. Ovaj lekar češkog porekla rođen je 24. juna 1864. godine u varošici Rihlov (Rychlov) bez obzira na to što mu je otac, takođe Eduard, već šest godina […]
Nastavite čitatiNa početku 19. veka, situacija narodnog života u Moravskom kraju nije imala definisani češki identitet. Razlozi za to bili su mnogi, ali veliki uticaj imala je činjenica da su sami ljudi u naseljenim mestima i selima još uvek živeli u apatičnom polufeudalnom duhovnom okruženju. To je uticalo da se nije gradio obrazovni sistem koji bi […]
Nastavite čitatiLik Franćišeka Aleksandra Zaha – Franje Zaha u Srbiji nije jasno opisan, a njegova dela nisu celovito obrađena i određena. Razlozi za to su mnogi, ali osnovni je vezan za pristrasne ideološke i političke analize, kao i različite vremenske i istorijske periode u kojima je vršeno vrednovanje svega što je Zah radio. Ono što su […]
Nastavite čitatiČeški jezik je u dužem periodu veliki problem češke zajednice u Republici Srbiji. Jezička nerazvijenost i slaba primena u komunikaciji ozbiljno ugrožavaju opstanak Čeha na prostoru Republike Srbije. Navedeno stanje uslovilo je da deo Čeha u Srbiji, zabrinutih za opstanak identiteta i češke zajednice, počne ozbiljno da razgovara o problemima češkog jezika. Tako je oktobra […]
Nastavite čitatiČeški jezik je na srpskim prostorima prisutan od vremena doseljavanja prvih grupa Čeha, s početka 19. veka. Jezik je od početka opstajao zahvaljujući porodičnoj i grupnoj govornoj primeni, kao i tradiciji kulturnog identiteta čeških doseljenika. Na tom nivou je organizovano i prvo osnovno obrazovanje doseljenih čeha. Početni oblici formalnih škola vezani su za crkvene organizacije, […]
Nastavite čitati